اسحاق مىگويد : فرماندهء قريش و كنانه ، حرب بن اميه بن عبد شمس بود . « 1 » آنها در ماه رجب به جنگ پرداختند ، در حالى كه در اين ماه نمىبايست خونى ريخته شود ، براى همين اين جنگ را فجار ناميدند ، زيرا در ماه حرام به فسق و فجور پرداخته بودند . ( 1 ) اما در مورد بنى هاشم روايت شده است كه ابو طالب به آنها گفت : اين كار ظلم و عداوت و قطع رحم و بىحرمتى به ماه حرام است . من و هيچ يك از بنى هاشم در آن حاضر نمىشويم . حرب بن اميه و عبد الله بن جدعان تميمى گفتند : در كارى كه بنى هاشم در آن غايب باشند ، شركت نمىكنيم ، لذا زبير بن عبد المطلب و عدهء كمى از بنى هاشم را به اكراه با خويش همراه ساختند . آنها به ابو طالب گفتند : اى پسر كسى كه به پرندگان غذا مىداد و حجاج را سيراب مىكرد ! ما را تنها مگذار ؛ زيرا ما پيروزى و غلبه را در سايهء حضور تو مىبينيم . او گفت : از ظلم و عداوت و قطع رحم و بهتان اجتناب ورزيد تا در كنارتان باشم . گفتند : قبول است . پس او در جنگ حاضر شد تا اين كه به پيروزى رسيدند . گفته شده است كه رسول الله صلّى اللّه عليه و آله نيز به همراه عمويش در جنگ حاضر شده بود و به هنگام حضور وى بنى كنانه ، قيس را شكست داد و آنها به بركت حضور ابو طالب پى بردند . از رسول الله صلّى اللّه عليه و آله روايت شده است كه فرمود : در حالى كه طفلى بيش نبودم فجار را به همراه عمويم درك كردم . ( 2 ) بعضى روايت كرده‌اند : او در حالى كه بيست‌ساله بوده ، فجار را شاهد بوده است و به أبا براء ملاعب الأسنة ضربه‌اى زده و او را از اسبش انداخته و فتح و پيروزى به خاطر او حاصل شده است . « 2 »

--> ( 1 ) . سيرهء ابن اسحاق ، ج 1 ، ص 196 - 198 . ( 2 ) . تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، 115 - 116 . قبل از اين نقل گفته است كه رسول الله صلّى اللّه عليه و آله در هفده سالگى فجار را شاهد بوده است . و ابن هشام مىنويسد : ابو عبيدهء نحوى از ابى عمرو بن علاء برايم روايت كرده است كه وقتى رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله به چهارده يا پانزده سالگى رسيد ، جنگ بين قريش و كنانه و بين قيس عيلان شروع شد . و رسول الله صلّى اللّه عليه و آله مقدارى از جنگ را شاهد بوده است و آن هنگامى بوده كه به همراه عموهايش خارج مىشده است و خود حضرت مىفرمود : « من تيرهاى دشمنان را براى عموهايم جمع مىكردم . » ابن اسحاق مىگويد : جنگ فجار شعله‌ور گرديد در حالى كه رسول الله بيست‌ساله بود و آن را روز فجار